Бидғат – жаңалықдегенсөз. Кейінненшығарылғаннәрседегендібілдіреді. Бұларәдетте, ғибадаттанемесеимандаболады.Әдеттебидғаттыңдінитұрғыданзияныжоқ. Ал, ғибадаттажәнеимандаболатынбидғаттареңқауіптісі.

Әдетте (салт-дәстүрде) бидғат сауап күтілместен дүние пайдасы үшін жасалатын нәрселер. Әдетте бидғат костюм, плащ кию, шай, кофе ішу секілді діннің тыйым салмаған нәрселері болса күнә емес. Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) поптың аяқ киімін және грек шапанын кигені хадис шәрифтерде білдірілген (Тирмизи).

          Жаратылыстану (Физика, математика секілді) ғылымдары да бидғатемес. Тіптіғылымижетістіктергежетудініміздіңәмірі. «ҒылымҚытайдаболса да алыңдар! Ғылымжәнеөнермұсылманныңжоғалтқанмүлкі. Қайдантапсаалсын» хадис шәрифтерікәпірлергеұқсаудыемесғылымдыоларданболса да іздептабудыәміретуде (Мәудуат-ул-улум).

          Ғибадаттабидғатдепрасулуллаһтыңжәнетөртхалифасыныңзаманындаболмайдінімізгекейінненкірген, ойданшығарылғансенімдерге, сөздерге, амалдарғажәнеәдеттергеайтылады. Ғибадатқабидғатараластыруүлкенкүнәболады. Бидғаттысүннетдепорындау – харам. Бұлардыңбарлығындіндеп, ғибадатдепдінгеқосунемеседіндегімаңыздынәрселердідінгеқайшынәрсе, діндебұлнәрсежоқдепайтубидғатболыптабылады. Бидғаттардыңкейбіреулерікүпір, кейбіреулеріүлкенкүнәболады. Хадис шәрифтебылайбұйырылды:«Дінатынаойданшығарылғанбарлықнәрсебидғатболыптабылады, барлықбидғаттарадасушылық, барлықадасушылық та жаһаннамғаапарады» (Бұхари, Муслим, ИбниМажә, Нәсаи).

          Бидғатшығарғанадамдардіндекемшіліктер бар дептауыпкейбірүкімдердіөзгертуге, жаңаданүкімдерқосуғатырысады. Сахиххадистердіойданшығарылғандепойлайды, ислам ғалымдарынұнатпайды. Көбінесебидғатшылартәкаппарболады.

          Бұлзаманныңеңкөптарағанбидғатымазһабсыздықболыптабылады.

          Мазһабсыздарбұлбидғаттарын “Құранжәнесүннеттіңжолыменжүру” дегенұрандардыңастынажасырғысыкеледі. Хижри IV ғасырданкейінқұранжәне  сүннеттентікелейүкімшығараалатынмүжтаһидғалымныңжетіліпшықпағанынбүкіл Ислам ғұламаларыбірауызданайтқан. Осығанқарамайбұлдәуірдекейбіршетелдікқараңғыкүштердіңықпалындақалғантәкаппаржастардыңөздерінмүжтаһидорнынақойып 12 ғасырлық Ислам ғалымдарынбіршеткесыпырыптастаптікелейҚұранғажабысуларынкөрудеміз.

          Хазреті Имам Раббанибылайдейді:Әһлибидғат (бидғатшы) жасағанөзгерістерімендіндідұрыстағанын, жақсартқанын, жетілдіргенінойлапбидғатшығарадыжәнебидғаттарыныңқараңғылығыменсүннеттіңнұрынжабуғатырысады. Бұлардінніңкемшіліктерінтолықтырғаныналғатартуда. Діннұқсан, кем болыпкелмеді, кәміл, толықболыпкелді. Дінді кем депойлаптолықтыруға (заманғасәйкестендіруге, түрлібидғаттаршығаруға) тырысу, Маидасүресінің «Бүгінсендерүшіндіндеріңдікәмілеттім. СендергеболғаннығметімдітолықтырдымжәнесендергедінретіндеИсламдыберумен разы болдым» деген 3 аятынасенбеушілікболады.

Иманда бидғат деп иман ілімдеріне, яғни сенілуі керек болған мәселелерге жаңа (жалған) сенімдер енгізу немесе сенілуі керек болған нәрселердің кейбіреуін жоққа шығару деген сөз. Иманда бидғат істеген адам кәпір болады. Мәселен, Алла Тағала аспанда немесе Аршта отыр деу иманда бидғат болып табылады, бұл күпірге себеп болады. Өйткені, әһли сүннет ғұламаларының Иманның алты шартын ашықтаған кітаптарында «Алла Тағала затында, сипатында, істерінде мекенге мұқтаж емес. Материя, мекенжоқкезде де Ол бар болатын. Материя мен мекендіОлжаратты» делінеді. Хазреті Имам Раббанибылайдеген:Алла Тағала уақытқа, мекенге, бағытқатәуелдіемес. Біржерде, біржақтаемес. Уақытты, жерлерді, бағыттардыОлжаратқан. Надандар Оны Арштыңүстінденемесежоғарыдааспандадепойлайды. Аршты да, жоғарыны да, төменді де Олжаратқан. Кейінненжаратылғаннәрсеәзәли, бастаусызболғанғамекен бола алмайды. Аллазат, денежәне газ емес. Ұқсасы, серігі, терісіжоқ. Білетіннәрсеміз, ойымызғакелетінбарлықнәрсеОлемес. Қандайекендігінтүсінеалмаймыз, ойлана да алмаймыз. Ойғакелгенбарлықнәрсеқате. Олғаламныңішінде де емес, сыртында да емес. Ішіндесыртында болу бар болғанекінәрсеарасындаойланылады. Бұлғаламқиялмәртебесіндежаратылған. Қиялмәртебесіндегіәлемніңтұрақты бар болыпкөрінуіАлланыңқұдіретіменжүзегеасуда.

Мұнархан Алимов,

          «Дина» сауда орталығы

намазханасының имамы