Жаназа және жерлеу рәсімдері
Жаназадағы ысырап, садақаның мейрамханаларда тойдан кем болмай өтуі, бейіттерді хан сарайындай етіп тұрғызу соңғы жылдары белең алып барады. Индер аудандық «Әйіп қажы» мешітінің бас имамы Ералы Қамзағалиевтің ұйымдастыруымен орталық «Иманғали» мешітінің наиб имамы Мұрат Мұстафаевтың қатысуымен «Борат» мәдениет үйінде аудан тұрғындарымен жиын өтті. Жиынды аудан әкімінің орынбасары Дарын Шамұратов ашып, жүргізіп отырды.
Наиб имам Мұрат Мұстафаев өзінің баяндамасында «өңіріміздегі жаназа намазы мен жерлеу рәсімдерін, садақаларды ысырапшылдыққа жол бермей, бірізділікке түсірсек» деген ұсынысын білдірді. «Әсіресе, жақынынан айрылып, қапа болған әулеттің садақаларды мейрамхана жалдап шығынданбауына жол ашқанымыз жөн. Қаделер мейлінше шаңырақтың өзінде өтсе. Жаназаның ортақ дастархан мәзірі бекітілсе. Халық арасында жаназа, садақаларға әуелгі кезекте Бас Мүфтидің жергілікті жердегі тағайындаған имамдарына жүктелсе. Ал, халық арасында молда атанып кеткен жандар тұрғылықты мекен-жайы бойынша мешіттерге тіркеліп, қолына арнайы құжаты болуы керек» деген наиб имам М.Мұстафаев жерлеу рәсімдерінде гүл қойып, марқұмның суретін алып жүру де дінімізге жат екендігін, Қазақстан Мұсылмандары Діни Басқармасы тарапынан басылып шыққан «Жаназа және жерлеу рәсімдері» атты жаңа кітапта осы мәселеге қатысты біраз мәселе қамтылғанын айтып өтті. Сонымен қатар, наиб имам қаделерді үші, жетісі, қырқы, жүзі, жылы деп өткізіп, қайғы түскен үйге ауырпалық салмай, марқұмның қаделерін біріктіріп өткізуді ұсынды.
Яғни, шариғатта мұндай қаделер өткізу міндет болмағанмен, ұлттық салт-дәстүрімізде бұл көнеден келе жатыр. Сондықтан да, тұрғындар арасында пікірталастар да орын алды. Мысалы, «Қазақстаның Құрметті Жолшысы» Қуан Иғалиев айтып өткендей, «үші мен жетісін біріктірсе ешкімнің қарсылығы болмас, бірақ қаделердің бәрін тыйып тастауға келісу қиын. Себебі, қаделерде марқұмды еске алады, ағайын-туысына көңіл айтады», - деді ол. Атырау облысы Дін істері басқармасына қарасты Ақпараттық талдау орталығының аудандағы өкілі Қымбат Кәрім де қаделерде ысырапшылдық басымдығын, алайда бәрін бірдей тыйып тастау қисынсыз екендігін, себебі қаделердің өзінің орны мен тәрбиелік мәні барын айтты.
Жиынды қорытындылған Индер ауданы әкімінің орынбасары Дарын Шамұратов Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақаласында ысырапшылдық пен астамшылыққа, даңғойлық пен кердеңдікке, орынсыз сән-салтанатқа жол бермей, керісінше, ұстамдылық, қанағатшылдық пен қарапайымдылық, үнемшілдік пен орынды пайдалану мәселесінің орынды көтерілгендігін атап өтті.
«Әйіп қажы» мешітінің баспасөз – қызметі.