Бірлігі жарасқан ел озады
Аса қамқор, ерекше мейірімді Алланың атымен бастаймын және Пайғамбары Мұхаммедке салауаттар мен сәлемдер болсын.
Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): «Уа, адамдар! Естеріңдеболсын! Раббыларыңбірарабтыңарабеместен, арабеместіңарабтан, ақтыңқарадан, қараныңақтандіндарлығынанбасқаешқандайартықшылығыжоқ. КүмәнсізАлланыңалдындаеңмәртебелілерің – діндарболғандарың», – деген.
Пайғамбарымыз (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) исламның ынтымағы мен бірлігін сақтау жолында ерекше сабырлы еді. Мұныәрбірқадамыменәрекетіненбайқауғаболады. Қоғамдағымәселенішиеленістірмей, ымыраменшешебілуауадайқажетдүние. Мәдинахалқыарасындаіріткісалушымунафиқтарменодақтастарыжайлыөтежақсыбілетін. Бірақ, мұныкөпшіліккепашетпеген. Жариялаубылайтұрсын, оларғадамұсылмандарсияқтықарайтын. ЕкіжүзділеркөсеміАбдуллабинСәлулдіңжасағанқиянатынакешірімменқарап, жазаламады. Омарқаншамаретмунафиқтыңбасыншабуғарұқсатсұрағанымен,Пайғамбарымыз (оғанАлланыңсалауатыменсәлеміболсын) рұқсатбермеді. ИсламғажәнеқоғамғазиянтигізушіекіжүздініАллағатапсырды. Тіпті, мунафиқтардыңкөсеміАбдуллабинСәлулқайтысболаршағындабаласынПайғамбарға (оғанАлланыңсалауатыменсәлеміболсын) жіберіп, үстіндегікөйлегінақыреттіккебінретіндесұратты. Екідүниесардары, адамзаттыңардақтысы – Пайғамбарымыз (оғанАлланыңсалауатыменсәлеміболсын) көйлегінберді. Міне, осындайғибраттыоқиғалардыАллаЕлшісіөміріненкөптепкездестіругеболады. СоныменқатарПайғамбардан (оғанАлланыңсалауатыменсәлеміболсын) тәлімалғансахабалардыңғұмыртарихынанкөпүлгі-өрнекоқуғаболады.
Ислам – бейбітшілікпенамандық. Мұсылмансәлембергендеадамғаамандықпенбейбітшіліктілепамандасады. Қарым-қатынастаадамдымұсылманжәнебасқадепбөліп-жармайды. Алланыңпендесі, адамныңбаласыдегенқағиданыұстанады. Ал, иманынакелсек, әрпендеЖаратушысыныңалдындаөзіжауапты. Әрине, бұлИсламныңқұндылығыешкімгенасихатталмайдыдегенсөземес. Бірақ, адамғаеркінентысмәжбүрлікпензорлықарқылыүгіттелмейді. Сондықтан, әрбірдінөкіліменмәмілегершілікшеңберіндетүсініседі. Әрбірадамсенімінқастерлеп, басқалардыңдасенімінесыйластықтанытуыазаматтықборышы. ҚұранКәрімде: «Алласендердіңөздеріңмендінүшінсоғыспаған əріүйлеріңненшығармағандарғажақсылықжасауларыңажəнеоларғатурашылболуларыңатыйымсалмайды.Асылында, Аллатурашылдардыжақсыкөреді», – депөзгедінөкілдеріменбейбітғұмыркешуді, сондай-ақмұсылмандардыңоларғажақсылықәріәділдіктанытуларынарұқсатберген.
ЖаратқанИемізгемыңдабіршүкір. РуханиятқашөліркегенхалқымызТәуелсіздік алғалыуақытөткенсайынимандылыққабетбұруда. АллaТағаланыңрахымымен, халқымыздыңталпынысыменИсламдініҚазақстандақарқындыдамыпкеледі. Нәтижесіндемешіткекелушілерменнамазғажығылушыларсаныкүнсайынартуда.
Қазақстанның көпұлтты халқының татулығы, ынтымақтастығы, бейбітшілігі біздің еліміздің ең басты байлығы. 1 мамыр — Қазақстанхалқыныңбірлігікүні. АйтулымерекеЕлбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың 1996 жылықабылдағанЖарлығыбойыншаоналтыжылданберітойланыпкеледі. 100-гежуықтүрліұлтөкілдеріменұлыстарытату-тәттітұратынелімізүшіндаталыкүнніңмаңызызор. 1995 жылықұрылғанҚазақстанхалқыАссамблеясықұрылды. Сондықтандаынтымағыменбірлігіжарасқан, татулықтыңтірегіболғанҚазақстандабарлықұлтөкілдерібіріншімамырдыерекшеатапөтеді.
Қоғамішіндебүлікшілікпеналауыздықтытоқтатуәрбірмұсылманныңміндеті. ҚұранменХадисбіздергеосыныбұйырады. Қоғамныңбірлігіменынтымағыүшінкейбірістенбастартуиманныңкемелдігінен. Әлемдікдіндердіңешбіріқоғамтыныштығынбұзуғарұқсатбермейді. Солсекілдіисламдінініңдеөзіндікерекшеліктерi бар. Eңбастыерекшелігіқоғамдыбасқарушыәміршігеәрбірмұсылманныңбағынуын, тыңдауынталапетеді: «Ей, иманкелтіргендер! Аллаға, пайғамбарғажәнеөзараларыңдағыәміриелерінебойұсыныңдар» (Ниса-59).
Хз.Пайғамбарымыз (с.ғ.с) бұл жайында былай дейді: «Кім маған итағат етсе, Аллаға итағат еткен болады. КіммағанқарсышықсаАллағақарсышыққанболады. Кімәміршігеитағатетсе, мағанитағатеткені. Кімәміршігеқарсыкелсе, мағанқарсыкелгені» (Муслимриуаяты).
Тағыбірхадистебылайдейді: «Кімдекімитағаттаншығып, яғнимойынсұнбай жамағаттан бөлініп кетіп, содан кейін сол кеткен күйінде өлетін болса, онда ол надандық өліммен өлген болады» (Муслим риуаяты).
Ал, қоғамның тыныштығын бұзатын бүлік пен іріткі салуға Алла Тағала мұсылмандарға қатаң түрде тыйым салады. ҚасиеттіҚұрандабұлмәсележайындабылайдейді: «Бүлікшығаруадамөлтірудендебетер» (Бақарасүресі, 217 аят). Ал, басқа бір аятта: «Кімкісіөлтірмегеннемесежержүзіндебұзақылықжасамағанбіреудіөлтірсе, сондашынайытүрдебарлықадамдыөлтіргенменжәнекiмонытірілтсе (өлімненқұтқарса) барлықадамдытірілткенментеңдепжаздық» (Майдасүресі, 32 аят).
Міне көріп отырғанымыздай, Алла Тағала мұсылмандарға қоғам ішінде бүлік шығаруларына тыйым сала отырып: «Жер беті түзетілгеннен кейін бүлікшілік жасамаңдар» (Ағраф сүресі, 56 аят) деп үстеме аятпен қайталап ескертеді де мына бір аятпен қоғам тыныштығын бұзған жанды сүймейтіндігін бұйырады: «Алла бүлік шығарушыларды сүймейді» (Майда-64). Мешіт жамағаты да қоғамның ажырамас бөлігі екендігін ескеретін болсақ, мешіт жамағаты арасында түрлі жанжал мен араздық тудыру, имамның айтқанын тыңдамай қарсы келу аяттың шеңберіне кіретіндігін ұмытпағанымыз жөн.
Ислам қоғамдағы тыныштық пен ынтымақты сақтау үшін негізгі қағидаларды талап етеді:
Біріншіден, өзгенің ақысын бұзбау. Ислам дінін қабылдаған, Құраннан нәр алған әрбір мұсылман өзгенің ақысын жемей, ала жібін аттамай, өзге мұсылман бауырына зиянын тигізбеу керек. Бұл жайында Пайғамбарымыз (с.ғ.с) былай дейді: «Мұсылман мұсылманның бауыры. Ол бауырына зұлымдық жасамайды және оны залымдарға тастамайды. Кім бауырының мұқтаждығын өтесе, Алла да оның мұқтаждығын өтейді» (Бухари риуаяты).
Екіншіден, әділ болумен жақсы қатынас жасау. Адам өмірінің бір қалыпты болуы үшін барлығына бірдей әділ болу керек. Қоғам тыныштығы үшін бұл басты талап. Сонымен қатар, өзгелермен қарым-қатынасты дұрыстау керек. Құранда бұл жайында былай дейді: «Анығында Алла адамдарды әділ болуға, жақсылық жасауға, ағайынға қарайласуға бұйырады. Арсыздықтан, тоңмойындықтан, азғындықтан тыяды» (Нахыл-90).
Үшіншіден, көркем мінезге ие болу. Ислам жақсы мінез-құлықтан тұрады. Бұныда «Құран ахлағы» дейміз. Пенденің иман тұрғысынан кәмілдігі мен әлемнің тыныштығы жақсы мінез-құлықпен жүзеге асады. Алла Тағала мұсылмандарға барлық жақсы амалды жасауды бұйырып, жаман іс-әрекет пен қылықтан аулақ тұруды әмір етті.
Төртіншіден, сенім еркіндігі: ислам жеңіл дін әрі ешкімді діни сенімі үшін айыптамайды. Дінде зорлық жоқ. Пайғамбарымыз (с.ғ.с) бір хадисінде: «Жеңілдетіңдер қиындатпаңдар, сүйіншілеңдер қорқытпаңдар» деген.
Бесіншіден, мейірімді және кешірімді болу: ислам әрбір пендеге мейірімді және кешірмді болуды бұйырады. Аятта былай дейді: «Кешірім жолын ұста, дұрыстыққа бұйыр, білместіктен аулақ бол» (Ағраф-199)
Құрметті бауырлар! Ислам бізден үй ішінен үй тігуді немесе түрлі ағымға бөлініп, кейбір діни-саяси топтың қолшоқпары болып, бүлік шығаруды емес, керісінше қоғамдағы ынтымақ пен бірлікті ұстануды бұйырады. Сол себепті Алланың біздерге нәсіп еткен тыныштығын сақтайық. Сөзімізді Пайғамбарымыздың (с.ғ.с) мына бір хадисімен аяқтағанды жөн көрдік.«Сендерге бірге болуларыңды өсиет етемін. Бөлініп шығудан өтте қатты сақ болыңдар. Себебі, шайтан жеке басына өмір сүрген кісіге жақын болады. Бірге болған екі адамнан алыс тұрады. Кімде кім жәннәттің дәл ортасында өмір сүргісі келсе, бірге болуға мән берсін» (Тирмизи, Фитән 7).
Нұрдәулет ҚОЖАКЕЛДІ,
«Тұрғызба» ауылымешітінің имамы.